Hans van Hartevelt

De voorbestemming

Hoe kan het dat twee mensen, die elkaar voor het eerst ontmoeten, zo'n weerzin voelen voor elkaar? Waaruit zijn liefde en haat op het eerste gezicht eigenlijk te verklaren? Is het een herkenning uit het verleden, of is het een associatie, een kleur die iemand uitstraalt, de geur?'

De route voor Henri is uitgestippeld, hij is in de wieg gelegd om het familiebedrijf voort te zetten. In een internaat wordt hij gevormd, misvormd. Daar creëert hij zijn eigen wereld. Thuis teruggekeerd is Henri veranderd in een marmeren mens. Als hij schande over de familie dreigt te brengen, grijpt zijn vader in. Terwijl de jaren zestig zijn losgebarsten, verzandt Henri in een kille wereld en hij loopt vast in zijn relaties. Tegen wil en dank volgt hij zijn vader op, de dominante man, die Henri verrast met zijn testament, hem een meesterwerk in beheer geeft maar het schilderij nalaat aan een onbekende.

Een schilder neemt hem jaren later bij de hand en legt hem uit dat kunst een vorm van overleven is. Henri wordt gegrepen door de wereld van de nuchtere schilder en door zijn theorieën over kunst. Ook de schildersvrouw trekt aan hem en voert hem mee in haar mystiek. Zij zegt dat energie van mensen nooit vergaat, ziet hem in een vorig leven, gelooft niet zo in toeval. Het verleden speelt op, Henri moet keuzes maken. Maar kan iemand die lijkt voorbestemd wel kiezen en de regie nog in eigen handen krijgen of wordt hij meegesleurd als in een achtbaan? Hangt de route samen met het verleden, of is alles puur toeval in het leven?

Recensies De voorbestemming

‘Een spannende roman’

Het leven is een achtbaan, zit je er eenmaal in dan is het moeilijk om eruit te komen. En als het leven niet is wat je ervan verwacht, pak dan de kans op een verandering als die zich voordoet.

Dat is in de kern de filosofie van de nieuwste roman van de Leiderdorpse schrijver Hans van Hartevelt. 'De Voorbestemming' gaat over een man die als jongetje door zijn vader in een afschuwelijk Frans internaat is gedumpt. Zijn vader heeft hem, enige zoon, voorbestemd om het bedrijf over te nemen, maar Henri schildert liever. Als zijn moeder overlijdt, verhardt deze Henri zich, gaat als een autist door het leven en neemt uiteindelijk toch maar de leiding van het bedrijf over. Zijn kans om uit deze ongewenste achtbaan te stappen wordt hem geboden door zijn eerste geliefde. Maar hij is blind voor de mogelijkheid om een nieuw leven te beginnen.

Wanneer het bedrijf failliet gaat, komt hij via een nieuwe liefde in contact met een schilder die hem de theorie van de schilderkunst, maar ook die van de voorbestemming uitlegt. Het is een openbaring voor Henri, voor wie even het geluk gloort. Maar dan neemt het lot een andere wending en gaat Henri's achtbaan razendsnel door, zonder enige kans op verbetering.

'De Voorbestemming' is een spannende roman die de lezer via de benauwende sfeer van een rijkeluisgezin in de jaren vijftig meeneemt naar het studentenleven van de jonge Henri in de jaren zestig om uiteindelijk in de jaren tachtig te eindigen. Van Hartevelt schetst het tijdsbeeld in de verschillende decennia door gebruikmaking van ikonen uit die tijd: Terlenka, Rutex, Eltax en later Be atles en Baghwan. Een belangrijke nevenrol is weggelegd voor een kostbaar schilderij, dat cruciaal is in het leven van de arme Henri. Dat schilderij en de nogal uitgesponnen uitleg die de schilder in het boek over het werk en de schilderkunst in het algemeen geeft, gebruikt Van Hartevelt als kapstok voor zijn eigen theorieën.

“Het gaat erom dat energie uit het verleden niet eindigt. Het is een soort getrapte predestinatie voor Henri, die de regie over zijn leven niet krijgt”, aldus de auteur.

(Leidsch Dagblad (26/11/2011) – Annemiek Ruygrok)

‘Een boeiende roman’

In deze roman staat de vraag centraal in hoeverre een mens greep heeft op het verloop van zijn leven. Een belangrijk thema is dat je niet je leven moet dromen, maar dat je je droom moet leven. Ondanks groot verzet bepaalt de vader dat Henri zijn opvolger in het familiebedrijf moet worden. Na een studie economie komt hij tegen zijn zin in het bedrijf. Henri’s zwangere vriendin wordt door de vader gedwongen spoorloos te verdwijnen. Na het faillissement van het bedrijf raakt Henri aan lager wal. Door een vriendin, de ontmoeting met een schilder en diens vrouw herondekt Henri zijn bestemming. Hij beseft dat hij tot dan niet heeft geleefd, maar is geleefd. En dat voor hem kunst een vorm van overleven is. De schrijver structureert de gebeurtenissen, de vragen en de mogelijkheden als in een thriller, waarbij een schilderij, een testament en het kind van Henri de dragende elementen zijn. Op ingenieuze wijze dragen kunstopvattingen, Indiase goeroes en telepathie bij aan de onverwachte oplossing van een geheim. Het verhaal zit stevig in elkaar en is goed geschreven. Een boeiende roman. Normale druk.